Sakin, çalışan, ziyaretçi

Semtin, yazan kişiden semtle ilişkisini tek seçimle ister. Seçenekler burada yaşıyorum, burada çalışıyorum ve ziyaret ettim şeklindedir. Seçim yapılmadan forma devam edilmez. Yayınlanan kartta bu seçim Sakin, Çalışan veya Ziyaretçi olarak durur.

İlişki neden sorulur?

Aynı sokak, orada uyuyanla orada mesai bitiren için aynı metni üretmez. Sakin, akşam ve hafta sonunu taşır. Çalışan, gündüz kalabalığını ve geliş gidişi taşır. Ziyaretçi, kısa bir aralığın izlenimini taşır. Üçü de geçerli bir deneyimdir. Üçü de aynı cümle değildir.

Beyan, puanı gizli bir katsayıyla çarpmaz. Semtin “sakin yazdıysa daha doğrudur” diye bir ağırlık yayınlamaz. Okur, metnin hangi bakışla yazıldığını görür ve kendi sorusuna yakın olanı ayırır. Ağırlığı ürün değil, okuyan kişi kurar.

Kartta ne yazar?

• burada yaşıyorum — kartta Sakin.
• burada çalışıyorum — kartta Çalışan.
• ziyaret ettim — kartta Ziyaretçi.

Rozet adında “doğrulanmış” yoktur. Semtin ev adresini, işyeri belgesini veya konaklama kaydını istemez. İlişki, yazanın kendi beyanıdır. Bu yüzden rozet bir kimlik ispatı gibi okunmaz. Bir metnin sakin etiketi taşıması, o kişinin o adreste oturduğunun resmi karşılığı değildir.

Beyan sonradan değişmez

Seçim, değerlendirmeyle birlikte saklanır. Yayınlandıktan sonra “aslında ziyaretçiydim” diye etiketi düzeltmek yoktur. Yanlış seçtiğini fark edersen değerlendirmeyi silebilirsin. Silmek ortalamadan düşürür. Aynı mahalleye hemen yeniden yazma hakkı açmaz.

12 aylık kilit, hesap ile mahalle çifti içindir. Süre dolunca yeni bir değerlendirme yazılır ve ilişki o gönderimde yeniden seçilir. Eski kaydın etiketi yeni metne kopyalanmaz. Taşındıysan yeni yazıda başka bir seçenek işaretlersin; eski kart eski beyanıyla kalır.

Beyan bir filtre vaadi değildir

Üç etiket, mahalleyi üç ayrı ortalamaya bölüp “yalnızca sakinlere göre puan” üretmez. Yayınlanan kategori puanı, eşiği geçmiş yayınlanmış değerlendirmelerin ortak sonucudur. Etiket, her metnin yanında durur. Puanın kendisi tek bir ilişkinin özel skoru haline gelmez.

Bu sitede de “sakinlere göre yüzde şu kadar uyum” diye bir tablo yoktur. Rehber, uygulamada etiketin nerede okunacağını anlatır. Canlı metin ve canlı puan uygulamadadır.

Hangisini işaretlemelisin?

O mahallede uyuyorsan sakin. Gününün önemli bir kısmını orada çalışarak geçiriyor ama orada yaşamıyorsan çalışan. Kısa süreli gördüysen ziyaretçi. İki hayat birden sığıyorsa, o gönderimde ağır basan deneyimi seç. Diğerini aynı forma ikinci etiket olarak ekleyemezsin. Başka bir mahallede, kilit uygunsa, başka bir seçimle yazarsın.

Okur olarak da etiketi atlama. Yüksek bir sessizlik puanının altında yalnızca ziyaretçi metinleri varsa, bu bir sakin ortalaması değildir. Eşik yine yayınlanmış değerlendirme sayısına bakar; etiket o sayının içindeki bakışı gösterir.

Rozet neyi kanıtlamaz?

Sakin rozeti ikametgah, Çalışan rozeti çalışma belgesi, Ziyaretçi rozeti de bilet veya konaklama kaydı değildir. Semtin bu belgeleri istemez ve adında “doğrulanmış” geçen bir rozet basmaz. Doğrulanan şey, değerlendirme yazabilmek için kullanılan e-posta adresidir. Semtle ilişki, o e-postanın sahibinin beyanıdır.

Bu sınırı bilerek koyuyoruz. Adres belgesi istemek, ürünü bir kimlik kontrolüne çevirir ve yazmayı yalnızca belgesi hazır olanlara bırakır. Beyan ise üç bakışı kartta görünür kılar, hiçbiri resmi statü iddia etmez. Okur da rozeti “devlet kaydı” gibi değil, “bu cümle kimden” diye okur.

Yeni gönderimde etiket baştan seçilir

Eski kartın etiketi dondurulmuştur. 12 ay dolup aynı mahalleye yeniden yazdığında seçim ekranı yine boş gelir. Taşındıysan burada yaşıyorum yerine ziyaret ettim diyebilirsin. İşe başladıysan burada çalışıyorum seçebilirsin. Uygulama bir önceki rozeti hatırlatıp üzerine yazmaz. İki kayıt yan yana durur: eski tarih eski etiketle, yeni tarih yeni etiketle.

Başka bir mahalleye yazmak için sürenin dolması gerekmez. O mahallede kilidin yoksa ilişkiyi o gönderim için seçersin. Evine sakin, işyerinin mahallesine çalışan yazmak bu yüzden iki ayrı karttır. İkisini tek etikette birleştiren bir “hem sakin hem çalışan” seçeneği yoktur.

Karışık etiketli bir kart nasıl okunur?

Eşik 5 yayınlanmış değerlendirmede açılır. O kayıtların bir kısmı ziyaretçi, bir kısmı sakin olabilir. Çubuk, bu karışımın ortalamasıdır. Çubuğun altında etiketler durur. Yüksek bir sosyal yaşam puanını “burada yaşayanlar böyle diyor” diye okumadan önce etiketlere bak. Çoğunluk ziyaretçiyse cümle, akşam uğrayanın cümlesidir. Sakinlerin hafta içi sessizliği o ortalamanın içinde seyrelmiş olabilir.

Bu seyrelme bir hata değildir. Ürün üç grubu ayrı puana bölmez; her metnin yanında grubu gösterir. Ayırmayı okur yapar. Ayıramıyorsan en azından “bu ortalama tek bir hayatın ortalaması değildir” cümlesini kartın üstünde tut. Tek bir sakin yazısı da, eşik dolmuş bir ortalamayı tek başına temsil etmez.